DOLAR 8,2825
EURO 9,665
ALTIN 497,242
BIST 1126,99
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bursa 20°C
Gök Gürültülü

Kurtuluş Savaşı Öncesi Mustafakemalpaşa’da İdamlar

16.05.2019 - 11:32
A+
A-

Kirmasti’nin (Mustafakemalpaşa) Osmanlı Devleti tarafından fethinden sonra Lalaşahin Paşa elde ettiği harp ganimetleri ile kendisine verilen ve vakıf kurduğu Kirmasti’de cami, medrese, hamam ve bir tahta köprü inşa ettirmiştir. Lalaşahin Paşa’nın yaptırdığı tahta köprü yüzyıllar boyunca ilçe halkının iki yaka arasındaki ulaşımını sağlamıştır. Tahta köprü yüzyıllar boyunca defalarca tamir edilmiş ve sağlamlaştırarak kullanılmıştır.

1709 yılında Bu onarımlardan biri de Osmanlı padişahı III. Ahmet zamanında gönderilen bin kuruş ve Kirmasti halkının çabaları ile yapılan onarımdır.

1893 yılında Kirmasti’ye atanan Kaymakam Ali Haydar Bey zamanında tahta köprü yeniden inşa edilmiştir.

1906 yılında yaşanan sel taşkınındaki kargaşada, tahta köprüde aydınlatma amacı ile kullanılan fenerler düşerek köprüyü tutuşturmuş ve tahta köprü yanarak dereye sürüklenmiştir. Kaymakam Ali Haydar Yücebaş ve Belediye Başkanı Kazasker İbrahim Ağa’nın girişimleri ile tahta köprü tekrar yapılmaya başlanmış ve 1908 yılında tamamlanarak kullanılmaya başlanmıştır.

 

KÖPRÜDE İDAMLAR

Kirmasti’de (Mustafakemalpaşa) halkın, Hükümet yakası ve Belediye yakası arasında ilçeyi ikiye ayıran Mustafakemalpaşa (Kirmasti) çayını geçmek için kullandığı tahta köprü Osmanlı devletinin son dönemlerinde farklı bir amaçla, suçluları idam etmek için de kullanılmıştır.

Kirmasti’nin Yunanlılar tarafından işgalinden önce, ilçedeki 172. Alay Komutanı Yarbay Kasap Osman, yakaladığı eşkıyaları yargıladıktan sonra suçlu olanları tahta köprü üzerinde idam ediyordu.

1920 yılının Nisan ayında İsyancı Anzavur’a iştirak edip ona hizmet edenlerden, Karacabeyli Hacı Cerrah ile Arzuhalci Hamdi Başçavuş, Yarbay Kasap Osman tarafından, Abdullah oğlu Mehmet ve arkadaşı ile eski Kaymakam Hasan Bey’de ilçemize gelen Çerkez Ethem tarafından tahta köprünün Belediye yakasında olan tarafında idam edildiler.

Tahta Köprü üzerinde idamları gerçekleştiren

Yarbay Osman ve Çerkez Ethem

CUMHURİYET DÖNEMİNDE KÖPRÜ

Tahta köprü Cumhuriyetin ilk yıllarında da kullanıldı. Buna rağmen Mustafakemalpaşa (Kirmasti) Çayı’nın sularının sık sık yükselmesi neticesinde güvensiz olması ve çok fazla tamir gerektirmesi yüzünden yıkılarak yerine betonarme bir köprü yapılması için çalışmalar başlatıldı.

1925 yılında Belediye Başkanı aynı zamanda fabrikatör olan Enver Bey zamanında yapılacak olan betonarme köprünün plan ve projesi hazırlandı.

 

1925 yılında tahta köprü önünde otobüs

 

1926 yılında 77.800 liraya ihale edilen köprünün yapımına başlandı. Betonarme köprü 120 metre uzunluğunda 8,5 metre genişliğinde yapılacaktı. Köprü 6 metre yüksekliğinde 6 gözden oluşmaktaydı. Her gözün uzunluğu yirmi metredir. Ayaklardaki beton direkler 8 metre derinlikte idi. Köprü inşaatı süresince Mustafakemalpaşa Belediyesi kısa kazıklar üzerine tahtadan geçici bir köprü yaptırmış ve bu küçük tahta köprüyü Mustafakemalpaşa halkı ulaşım için kullanmıştır. 1927 yılında köprünün inşaatı tamamlanarak Mustafakemalpaşa halkının hizmetine girdi.

1928 yılı köprüde Perşembe Pazarı hareketliliği

Yeni beton köprü uzun yıllar boyunca Mustafakemalpaşa halkının güvenli bir şekilde şehrin iki yakasına ulaşımını sağlamıştır. Köprünün yapılması Mustafakemalpaşa’nın batı yakasının gelişmesi daha da hızlandırmıştır. Betonarme köprünün yapılmasının ne kadar isabetli bir karar olduğu ise 1939 yılının son gecesi meydana gelen sel felaketinde ortaya çıkmıştır. Yeni betonarme köprü yılbaşı gecesi meydana gelen sel sularına karşı dayanmış, iki başı oyulup sel sulara geçit vermesine rağmen yıkılmadan ayakta kalmıştır.

31.12.1939 gecesi gelen meydana gelen sel sonrası köprü

 

1980’li yılların sonunda Mustafakemalpaşa nüfusunun artması ve araç sayısının çoğalması üzerine, ikinci bir köprüye ihtiyaç duyulmuştur. 1987 de temeli atılan, 120 metre boyunda, 12 metre genişliğindeki yeni ikinci köprünün beton ayakları, tabandan on altı metre derinliğe kadar indirilmiştir. 213 milyon liraya mal olan yeni köprü 1991 Şubatında hizmete girmiştir.

İkinci köprü yapıldıktan sonra köprüler

 

Halit ERSÖZ





YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Mesaj Gönder
1
Merhaba;
Mesaj göndermek için alttaki butona tıklayınız.